تکه‌ها

حفیظ‌الله امین، سیاست‌مدار چپ‌گرایی‌که پله‌های ترقی را در حزب دموکراتیک خلق خیلی زود پیمود؛ آن‌گونه که سلطان‌علی کشتمند گفته است، بدون طی مراحل حزبی، به علت تباری به یک‌بارگی به عضویت کمیته مرکزی رسید. او که عضو قبیله غلزایی از قوم پشتون بود، در اول اگست 1929 در پغمان کابل به دنیا آمد و در 27 دسامبر 1979، به وسیله نیروهای شوروی سابق اول مسموم و سپس کشته شد. البته آنچه به لحاظ اجتماعی و تاریخی اهمیت دارد، کارنامه او پس از کودتای خونین ثور 1357خورشیدی، به ویژه دوران صد و چهار روزه‌ای است که پس از کشتن تره‌کی، یکه‌تاز میدان شد. او پس از فراغت از رشته ریاضی و فیزیک در دانشگاه کابل، برای ادامه تحصیل به امریکا رفته و پس از بازگشت به کابل، در مرکز تربیه معلم و لیسه ابن سینای بلخی به تدریس معلمان پرداخته است. او در این هنگام دارای افکار تندروانه مارکسیستی بود که ضمن تربیه آموزگاران، با تبلیغ ایدئولوژی لینینسم_مارکیسیسم، به شست‌وشوی مغزی آینده‌سازان می‌پرداخت؛ کسانی‌که در سال‌های بعدی از کادرهای اصلی حزب دموکراتیک خلق شدند. چنانچه محمد صدیق فرهنگ در کتاب «افغانستان در پنج قرن اخیر» مدعی شده ک...

روز هشتم ثور 1357، برابر با 29 اپریل 1978 کودتای خونین به پیروزی رسیده بود و رهبران کودتا یا به اصطلاح خودشان «انقلاب ثور» مست از باده پیروزی. شورای نظامی انقلابی، مسئولیت امور را به دست گرفته بود که در رأس آن جنرال عبدالقادر و اسلم وطنجار قرار داشتند؛ کسانی‌که نقش اصلی را در پیروزی کودتا برعهده داشتند. از آنجا که در پیروزی کودتا نقش اصلی را نظامیان برعهده داشتند، خواستار سهم بیشتر در نظام پسا کودتا و قدرت بودند. نظامیان می‌خواستند تا هم‌چنان قدرت را به دست داشته باشند، اما نورمحمد تره‌کی و حفیظ‌الله امین از رهبران جناح خلق، تلاش داشتند که خودشان در رأس قرار گیرند. به گفته جنرال عبدالقادر، شورای نظامی پس از سه‌روز پذیرفت تا قدرت را به شورای انقلابی تحویل دهد. رهبران حزب، نورمحمد تره‌کی را به عنوان رییس شورای انقلابی و نخست‌وزیر برگزیدند و ببرک کارمل که رهبری جناح پرچم را برعهده داشت، به حیث معاون نخست‌وزیر و معاون شورای انقلابی تعیین شد. حفیظ‌الله امین که فرمان کودتا را به نظامیان رسانده بود، وزیر خارجه و معاون نخست‌وزیر شد و فرماندهان کودتا، جنرال عبدالقادر برای مدتی وزیر دفاع تعیین...