تکه‌ها

  هزاره‌ها مردمانی هستند که امروزه بیشتر در مناطق مرکزی افغانستان یا هزارستان زندگی می‌کنند. جبر حاکمان دو صدسال اخیر افغان‌ها، سبب شده که میلیون‌ها هزاره آواره ملک‌های دیگر شوند. کسانی‌که برنامه‌های ما را دنبال کرده‌اند، می‌دانند که در هنگام حاکمیت عبدالرحمان، بیش از نصف ملک مردم هزاره از طرف افغان‌ها به زور گرفته شد و آنان ناگزیر به کوه‌‌پایه‌های مرکزی پناه بردند. در این دوصدسال دشمنی با هزاره‌ها به رنگ‌ها و بهانه‌های مختلف انجام شده و تا به امروز نیزادامه دارد. گفته می‌شود که هزاره‌ها تاریخ چندانی ندارد و بازماندگان لشکر چنگیز هستند، آیا واقعاً همین‌گونه است؟ چرا عبدالرحمان اقدام به نسل‌کشی هزاره‌ها کرد؟ چرا همواره همه حاکمان دو صد سال اخیر، با هزاره دشمنی داشته‌اند؟ چرا تندیس‌های بزرگ‌ بودا را از بین بردند؟ چرا در بیست‌سال گذشته، بیشترین حملات بر هزاره‌ها متمرکز بود؟ حالا پس از بازگشت گروه تروریستی طالبان، چرا مکان‌های باستانی هدف دستبرد قرار می‌گیرد؟ آیا دشمنی با هزارها، ریشه تاریخی دارد؟ آیا هزاره‌ها وارث بزرگ‌ترین تمدن و امپراتوری تاریخ افغانستان هستند؟ آیا افغان‌ها از بازگش...

بر مبنای تعریفی‌که از نسل‌کشی در کنوانسیون منع جرم و مجازات نسل‌کشی بیان شده، ستمی‌که دست‌کم از دوران لشکرکشی عبدالرحمان خان بر سرزمین و مردم هزاره روا داشته شده، مصداق بارز این نوع جنایت است. در تعریف نسل‌کشی در این سند بین‌المللی که در سال 1948 در مجمع عمومی سازمان ملل به تصویب رسید، هدف عاملان نسل‌کشی، روی‌دست‌گرفتن اقدامات و برنامه‌های هماهنگی است كه هدف آن، ٌنابودی بخش یا تمامیت یك گروه ملی، قومی، نژادی یا مذهبی است. این اقدامات شامل كشتن، واردکردن صدمات جسمی یا روحی شدید، تحمیل عمدی شرایط خاص زندگی با هدف نابودی فیزیکی، تحمیل اقداماتی جهت جلوگیری از زاد و ولد و انتقال اجباری كودكان گروه خاص به گروهی دیگر می‌شود. در اینجا، حوادثی را به شکل خلاصه مرور می‌کنیم که هدف اصلی آن گروه قومی هزاره بوده است: هرچند در برنامه ویژه‌ای هدف عبدالرحمان از جنگ با هزاره‌ها را بررسی کرده‌ایم، اگر تا به حال ندیده‌اید برای اینکه موضوع را بهتر درک کنید آن برنامه را نیز حتما تماشا کنید. با این‌حال، از آنجا که نسل‌کشی هزار‌ه‌ها از دوره عبدالرحمن آغاز شده و تا به امروز ادامه یافته است، به رویدادها دهه 1...

از دهه 1950، نفوذ جمهوری مردم چین و اتحاد جماهیر شوروی سابق که از قضا با افغانستان هم‌مرز بودند و در عین‌زمان رقیب همدیگر شمرده می‌شدند، در حال افزایش بود. بنابرین سازمان اطلاعات مرکزی امریکا برای مقابله با جبهه کمونیسم، افغانستان را یک منطقه‌ای در نظر گرفت که از اولویت بالا برخوردار بود. این موضوع در مدرکی که از طرف وزارت امور خارجه ایالات متحده در دسترس همگان قرار گرفته، مستند شده است. در این سند، افغانستان به عنوان یک قلمرو «به شدت آسیب‌پذیر در برابر فشارهای شوروی» شناسایی شده که نظارت بر آن از اهمیت بالایی برخوردار است. در واقع علاقه‌مندی جامعه اطلاعاتی ایالات متحده به افغانستان پس از کودتای سردار داوود علیه پسر کاکایش تقویت شد. داوود خان تلاش کرد تا رفتار مستبدانۀ سیاسی خود را با راه‌اندازی برنامه‌های اقتصادی پنهان کند. چون می‌خواست برای پیاده‌کردن برنامه‌های عصری‌سازی افغانستان از شوروی سابق و امریکا کمک دریافت کند. هر دو کشور شوروی سابق و آمریکا، در آن زمان که درگیر جنگ سرد بودند، آنها می‌خواستند از این راه نفوذ خود را علیه دیگری افزایش دهد. پس از دخالت نظامی شوروی سابق در اواخر...

 پس از امین، ببرک کارمل، رهبر جناح پرچم، با پشتیبانی مستقیم شوروی قدرت را در کابل به دست گرفت و به این ترتیب تک‌تازی‌های جناح خلق از جوش و خروش افتاد. نخست، انگیزه شوروی‌ها از لشکرکشی به افغانستان را بررسی می‌کنیم و سپس به رویدادهایی می‌پردازیم که پس از این حادثه اتفاق افتاد. با گذشت بیش از چهل سال از آن زمان، فرضیه‌های متفاوتی درباره ماهیت و انگیزه رهبران حزب کمونیست مسکو در این‌مورد مطرح شده است. کسانی‌که در آن وقت در رده‌های بالایی حزب قرار داشتند، از جمله ویکتور.وی.گریشن، عضو دفتر سیاسی حزب کمونیست شوروی علت دخالت نظامی را کمک به «دستاوردهای انقلاب ثور» خوانده و انگیزه رهبران شوروی، در اندیشه انترناسیونالیسم سوسیالیستی آنان ریشه داشته که خود را مکلف می‌دانسته‌اند تا از هم‌کیشان خود در هر مکانی، از جمله افغانستان پشتیبانی کنند. نگرانی از حضور امریکا، یا دست‌کم قدرت‌گرفتن اسلام‌آباد، متحد واشنگتن در مرزهای جنوبی اتحاد جماهیر شوروی، از دیگر عوامل لشکر‌کشی به افغانستان خوانده شده است؛ زیرا پیش از ورود نخستین گروه سربازان ارتش سرخ، جنگ‌های چریکی گروه‌های اسلام‌گرا، علیه دولت مستقر د...

از گردآوری تا تحلیل اطلاعات و سهم در تصمیم‌گیری‌های بزرگ سازمان اطلاعات مرکزی؛ سی‌آی‌ای یا «سیا»؛ اداره اطلاعاتی، استخباراتی و جاسوسی ایالات متحده امریکا است. این نهاد، مأموریت خود را «سرراست و بی‌پرده، اما مهم توصیف کرده است: به کارگیری قدرت اطلاعات، برای مصون نگه‌داشتن ملت.» نماد، آرم یا سمبول سازمان سیا متشکل از چندین نماد است: عقاب، سپر و ستاره قطب‌نما. سی‌آی‌ای، عقاب را نمادی از هشیاری، سپر را سمبولی برای دفاع و ستاره قطب‌نما را نمادی برای گردآوری اطلاعات جهانی توصیف کرده است. این سازمان، خیلی خلاصه خود را این‌گونه معرفی کرده است: سیا، سی‌آی‌ای یا سازمان اطلاعات مرکزی، یک نهاد حکومتی ایالات متحده است که اطلاعات و داده‌های عینی و واقعی را در مورد کشورهای خارجی و مسایل جهانی به رییس‌جمهور، شورای امنیت ملی و دیگر سیاست‌گذاران امریکایی قرار می‌دهد تا به آنان در مورد تصمیم‌گیری‌های مربوط به امنیت ملی کمک کند. امروزه قدرت اطلاعات در پیروزی یک کشور امر بدیهی و پذیرفته‌شده است؛ دولت‌هایی می‌توانند در برابر رقبا و دشمنان خود با هزینه کمتر انسانی به پیروزی برسند که اطلاعات لازم را برا...

حفیظ‌الله امین، سیاست‌مدار چپ‌گرایی‌که پله‌های ترقی را در حزب دموکراتیک خلق خیلی زود پیمود؛ آن‌گونه که سلطان‌علی کشتمند گفته است، بدون طی مراحل حزبی، به علت تباری به یک‌بارگی به عضویت کمیته مرکزی رسید. او که عضو قبیله غلزایی از قوم پشتون بود، در اول اگست 1929 در پغمان کابل به دنیا آمد و در 27 دسامبر 1979، به وسیله نیروهای شوروی سابق اول مسموم و سپس کشته شد. البته آنچه به لحاظ اجتماعی و تاریخی اهمیت دارد، کارنامه او پس از کودتای خونین ثور 1357خورشیدی، به ویژه دوران صد و چهار روزه‌ای است که پس از کشتن تره‌کی، یکه‌تاز میدان شد. او پس از فراغت از رشته ریاضی و فیزیک در دانشگاه کابل، برای ادامه تحصیل به امریکا رفته و پس از بازگشت به کابل، در مرکز تربیه معلم و لیسه ابن سینای بلخی به تدریس معلمان پرداخته است. او در این هنگام دارای افکار تندروانه مارکسیستی بود که ضمن تربیه آموزگاران، با تبلیغ ایدئولوژی لینینسم_مارکیسیسم، به شست‌وشوی مغزی آینده‌سازان می‌پرداخت؛ کسانی‌که در سال‌های بعدی از کادرهای اصلی حزب دموکراتیک خلق شدند. چنانچه محمد صدیق فرهنگ در کتاب «افغانستان در پنج قرن اخیر» مدعی شده ک...