سازمان اطلاعات مرکزی یا سیا
از گردآوری تا تحلیل اطلاعات و سهم در تصمیمگیریهای بزرگ
سازمان
اطلاعات مرکزی؛ سیآیای یا «سیا»؛ اداره اطلاعاتی، استخباراتی و جاسوسی ایالات
متحده امریکا است. این نهاد، مأموریت خود را «سرراست و بیپرده، اما مهم توصیف
کرده است: به کارگیری قدرت اطلاعات، برای مصون نگهداشتن ملت.»
نماد، آرم
یا سمبول سازمان سیا متشکل از چندین نماد است: عقاب، سپر و ستاره قطبنما. سیآیای،
عقاب را نمادی از هشیاری، سپر را سمبولی برای دفاع و ستاره قطبنما را نمادی برای
گردآوری اطلاعات جهانی توصیف کرده است.
این
سازمان، خیلی خلاصه خود را اینگونه معرفی کرده است: سیا، سیآیای یا سازمان
اطلاعات مرکزی، یک نهاد حکومتی ایالات متحده است که اطلاعات و دادههای عینی و
واقعی را در مورد کشورهای خارجی و مسایل جهانی به رییسجمهور، شورای امنیت ملی و
دیگر سیاستگذاران امریکایی قرار میدهد تا به آنان در مورد تصمیمگیریهای مربوط
به امنیت ملی کمک کند.
امروزه
قدرت اطلاعات در پیروزی یک کشور امر بدیهی و پذیرفتهشده است؛ دولتهایی میتوانند
در برابر رقبا و دشمنان خود با هزینه کمتر انسانی به پیروزی برسند که اطلاعات لازم
را برای خنثاکردن اقدامات طرف مقابل داشته باشند. قدرت اطلاعات و دادهها، در
گذشته همانند امروز جدی گرفته نمیشد. به مفهوم امروزی و در مقابله با رقبای جدی،
این بریتانیا بود که در جریان جنگ جهانی دوم از قدرت اطلاعات برای پیروزی و در جنگ
استخباراتی علیه نیروهای محور و نازیها بیشترین بهرهبرداری را کرد. به همین علت،
فرانکلین روزوِلت، رییسجمهور ایالات متحده که مناسبات نزدیکی با وینستون چرچل،
نخستوزیر بریتانیا در جریان جنگ داشت، تا نهادی همانند سازمان اطلاعات سری یا امآی6
را ایجاد کند. این سازمان امریکایی در آن زمان زیر نام خدمات راهبردی یا استراتژیک
کار میکرد، اما با پس از پایان جنگ جهانی دوم، هَری ترومن، جانشین روزوِلت دستور
داد تا این سازمان منحل شود. در سال 1946، ترومن دستور داد تا سازمان اطلاعات ملی
ایجاد شود، هرچند ارتش ایالات متحده، اداره تحقیقات فدرال یا افبیآی و وزارت
خارجه با موجودیت چنین نهاد مخالف بودند. اما عمر این نهاد، تنها یکسال دوام
آورد. در سال 1947، هنگامیکه قانون امنیت ملی در کنگره امریکا تصویب شد، سازمان
اطلاعات مرکزی یا سیآیای به عنوان یکنهاد دایمی برای گردآوری و پردازش اطلاعات
و شورای امنیت ملی به عنوان نهاد مشاور رییسجمهور امریکا ایجاد شد. بر اساس قانون
امنیت ملی، به سازمان سیا این صلاحیت داده شد تا در بخشهای مالی و اداری سرّی عمل
کند و در واقع مانند دیگر نهادهای دولت فدرال، برای پیشبرد اهداف تعیینشده،
محدودیت مالی ندارد. سیآیای همچنین مجاز است تا اطلاعات درباره ساختار، کارکردها، عنوانها، معاش و تعداد کارمندانش را مخفی نگه دارد.
این
سازمان وظیفه دارد تا در کنار گردآوری اطلاعات حساس و مهم در رابطه به امنیت ملی
ایالات متحده، آنها را تجزیه و تحلیل و پردازش کند. این اطلاعات به وسیله مأموران
سازمان در سراسر جهان گردآوری میشود؛ مأمورانیکه ممکن است یک راننده تاکسی باشد،
یا دستفروش یا حتا فروشنده دورهگرد که به سادگی قابل شناسایی نیستند. البته این
سازمان یکی از چندین نهاد عضو جامعه اطلاعاتی ایالات متحده امریکا است و همانگونه
که گفتیم بیشتر اطلاعات مورد نیاز را برای رییسجمهور و کابینه او تهیه میکند. در
عینزمان، اگر دادههایی در مورد یک مسأله مشخص از طرف نهادهای مختلف اطلاعاتی
گردآوری شده و در تقابل هم قرار باشند، کار تحلیل و هماهنگسازی این اطلاعات بر
عهده سیآیای است. البته این سازمان در عملیات نظامی نیز شرکت میکند که اکثراً
مأموریت آن مخفی و به دستور فرمانده کل قوای ایالات متحده یا رییسجمهور انجام میشود.
در سالهای اخیر، حملات پهپادی یا هواپیماهای بیسرنشین علیه اهداف تروریستی در
خارج از خاک ایالات متحده به وسیله این سازمان هماهنگی و اجرا شده است.
تا سال 2004، رئیس سازمان سیا، همزمان
جامعه اطلاعاتی امریکا را نیز مدیریت میکرد. اما، پس از تصویب قانون اصلاح
اطلاعات و ممانعت از تروریسم، اختیارات او به مدیر جامعه اطلاعاتی امریکا واگذار
شده است. با وجود این، میزان و گستره فعالیتهای سازمان سیا کمتر نشده، بلکه
افزایش یافته است.
هرچند، از سال 2007 بدینسو سازمانهای
اطلاعاتی امریکا، میزان بودجه سالانه خود را اعلام میکنند، اما اینکه آنرا
چگونه هزینه میکنند، همچنان از دید عموم پنهان است.
سازمان سیا، مأموریت خود را، متوقفکردن
تهدیدها پیش از آنکه جنبه عملی بگیرد و پیشبرد اهداف امنیت ملی امریکا خوانده است
که برای تحقق این هدف، مأموران در سراسر جهان، اطلاعات خارجی را گردآوری میکنند،
تحلیلهای واقعی از شرایط ارائه میکند و با دستور رییسجمهور ایالات متحده،
عملیات مخفیانه را راهاندازی میکند. برخلاف اداره تحقیقات فدرال، یا پولیس فدرال
امریکا که مسئولیت اجرای قانون را دارد، سیآیای چنین سازمانی نیست، هرچند با
جامعه اطلاعاتی، وزارت دفاع و نهادهای اجرای قانون همکاری میکند که مسایل گسترده
را از ضداطلاعات تا مبارزه با تروریسم را دربر میگیرد.
سازمان اطلاعات مرکزی امریکا تأکید
دارد که برای رسیدگی به نیازمندیهای اطلاعاتی امروز و فردای خود، اهدافش را به
این شرح اولویت بندی کرده است: رهبری مراکز تخصصی و چندرشتهای به هدف رسیدگی به
مسایلیکه از اولویت بالایی برخوردارند که از جمله به عدم تکثیر که عمدتاً اشارهای
به جلوگیری از گسترش سلاح اتمی در سراسر جهان است، مبارزه با تروریسم، ضدجاسوسی،
جرایم سازمانیافته، قاچاق موادمخدر و کنترل اسلحه به عنوان مثال اشاره کرده است.
ایجاد شراکت نیرومند میان رشتههای مختلف
جمعآوری اطلاعات، ارائه تحلیل همهجانبه در مورد مسایل مختلف و مشارکت در تلاشهای
گسترده جوامع اطلاعاتی از دیگر برنامههایی است که این سازمان اجرا میکند. در عینحال
ضمن مشارکت در توسعه و پژوهشهای فنی با
مدیریت خدمات مورد علاقه مشترک، همانند تحلیلهای شبیهسازی و مجموعههایی با
منابع آزاد، در جامعه اطلاعاتی بزرگتر سهم میگیرد.
از عمدهترین برنامههاییکه این
سازمان در سالهای گذشته در منطقه اجرایی کرد، حملات هواپیماهای بیسرنشین در
مناطق قبایلی پاکستان، یمن، سوریه و عراق برای کشتن رهبران و فرماندهان کلیدی
القاعده، طالبان و داعش در چهارچوب مأموریت «کشتار هدفمند» بوده است. مهمترین
آنها، شناسایی جای زندگی مخفیانه اسامه بن لادن، رهبر شبکه تروریستی القاعده در
سال 2011 بود. چندین منبع اطلاعاتی ایالات متحده، در ماه اپریل 2011، محل زندگی بن
لادن را ردیابی کردند که حدود 160کیلومتر دورتر از جایی بود که پیشتر تصور میشد
در آنجا به سر میبَرَد؛ قبلاً تصور بر این بود که رهبر القاعده در مناطق قبایلی
در نزدیکی مرز افغانستان و پاکستان زندگی میکند، اما محل اختفای او یک ساختمان سهطبقهای
بدون پنجره، در فاصله حدود یککیلومتری یک مرکز آموزشی ارتش پاکستان در ابوتآباد
بود که در نهایت به شناسایی و کشتن او منجر شد.
ردیابی و شناسایی محل زندگی مخفیانه
ایمن الظواهری، رهبر القاعده در کابل یک پیروزی عمده برای سیا شمرده میشود. شناسایی
خانهای که ظواهری در منطقه شیرپور شهر کابل در آنجا زندگی میکرد، از این جهت نیز
یک پیروزی است که حدود یکسال پس از خروج نیروهای نظامی امریکا از افغانستان انجام
شد.
البته با تغییراتیکه در سطح جهانی
به وجود میآید، طبیعتاً کارکرد نهادهای اطلاعاتی نیز دستخوش تغییر میشود. با اینحال
سیآیای تأکید دارد که مأموریتش کماکان همان است که از قبل تعریف شده: محافظت از
ملت امریکا و پیشبرد منافع امنیت ملی آن.
https://www.youtube.com/watch?v=ogwyO3WM8pc
منابع مورد استفاده:
http://www.cato.org/publications/commentary/cia-budget-unnecessary-secret
https://en.wikipedia.org/wiki/Central_Intelligence_Agency
https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Central_Intelligence_Agency&oldid=724579810
نظرات
ارسال یک نظر