پست‌ها

نمایش پست‌ها از آوریل, ۲۰۱۵

چه‌کسی مسئول است؟

دو رهبر، خفته در روی دو بستر دو عسکر، خسته در بین دو سنگر دو رهبر، پشت میز صلح خندان دو بیرق بر سر گور دو عسکر این سومین‌بار است که خبر از گیرافتادن سربازان ارتش/پولیس ملی در ولایت بدخشان منتشر می‌شود. گزارش شده است که در نبرد اخیر میان نیروهای ارتش و پیکارجویانی که گفته می‌شود وابسته به گروه طالبان‌اند، در ولسوالی جرم بدخشان 18 سرباز ارتش و پولیس محلی جان‌شان را از دست داد‌ه‌اند. ادعا شده است که وسایط و اسلحۀ سبک‌ و سنگین نیز توسط دشمن گرفته شده است. عبدالله ناجی نظری، رییس شورای ولایتی بدخشان مدعی شده است که سوخت تانک‌ها و موترهای ارتش فروخته شده ‌و این نیروها هنگام نبرد، نتوانستند عقب‌نشینی تاکتیکی کنند و متحمل تلفات سنگینی شده‌اند. در تحلیل این رویداد چند مسئله حایز اهمیت است: یکم: رویداد تراژیک کشتار و ناپدیدشدن سربازان ارتش/پولیس ملی در ولایت بدخشان اولین‌بار نیست که اتفاق می‌افتد. چنین رویدادی دست‌کم دوبار دیگر نیز در گذشته رخ داده است. تراژیدی گم‌شدن و در نهایت سر‌به‌نیست‌شدن کسانی‌ که کاری جز دفاع از این ‌آب‌وخاک ندارند، در حالی اتفاق می‌افتد که به لحاظ منطقی ن...

رنج‌های بی‌پایان

تصویر
از ستم طالبان تا تهدیدهای تازه علیه هزاره‌ها سودرسن راگاوان/ سلیم شفیق ‌در داخل دو بس متوقف‌شده، مسافران وحشت‌زده برای ماندن در صندلی‌های‌شان دعا می‌کردند. نجات‌یافتگان بعداً یادآور شدند که مردان نقاب‌پوش مسلح تذکره‌های تابعیت آن‌ها را جمع‌آوری کرده و تلفن‌های‌شان را گرفتند. سپس مردان را از زنان و سنی‌ها را از شیعیان جدا کردند. در نهایت به مردان شیعه ‌ـ‌همگی از قوم هزاره‌ـ‌ دستور دادند تا از بس‌ها پیاده شوند. پس از آن، ربایندگان همراه با 31 مرد و پسر در ولایت ناآرام جنوبی زابل ناپدید شدند و نگرانی‌ها دربارۀ موج جدید تنش‌های بالقوه فرقه‌ای در افغانستان تشدید شد. شش‌هفته بعد، خانواده‌های آنان در انتظار به‌سر می‌برند. ‌نعمت‌الله نوری 40 ساله پس از بازگوکردن آنچه مادرش، یکی مسافران نجات‌یافته به او بازگو کرده، می‌گوید: «نمی‌دانیم گناه ما چیست. از یک‌طرف آن‌ها ما را هدف قرار می‌دهند، از سوی دیگر حکومت به ما کمکی نمی‌کند.» پدر 65 سالۀ او در میان ربوده‌شدگان است. در هفته‌های اخیر، نگرانی‌ها در سراسر کشور بر سر ظهور گروه دولت اسلامی، جنبش سنی‌مذهب مستقر در عراق و سوریه افزایش یاف...

هولوکاست؛ الگوی توجه به فاجعه

تصویر
جهانیان همه‌ ساله در ۲۷ ماه جنوری، یاد قربانیان نسل‌کشی یهودیان معروف به «هولوکاست» را گرامی می‌دارند؛ اتفاقی که سبب تأمل دوبارۀ غرب شد. در بیست‌وهفتم ماه جنوری سال ۱۹۴۵ که در‌واقع ماه‌های پایانی یکی از بزرگ‌ترین رویدادهای تراژیک بشری بود، اردوگاه نسل‌کشی آشویتس که در اختیار جوخه‌های مرگ نازی‌ها قرار داشت، آزاد شد و با راه‌یافتن نیروهای متفقین به اردوگاه‌های مرگ، جهانیان تازه متوجه قساوت و سنگ‌دلی نوع بشر شدند و این سوال را بار دیگر مطرح کردند که چگونه می‌شود ‌انسان تا این‌حد در برابر هم‌نوع خود بی‌رحمانه عمل کند؟ در طول هفت دهه از این رویداد ـ‌که مایۀ شرم‌ساری بشر اروپایی پنداشته می‌شود‌ـ متن‌های بسیاری تولید شده است. این رویداد برای اروپایی‌ها به حدی سنگین آمد که تئودور آدورنو با نوشتن مقاله‌ای زیر عنوان «نقد فرهنگی جامعه» سرودن شعر را پس از آشویتس بربریت خواند. در افغانستان همانند اروپای پیش از جنگ در مقطع‌های مختلف، رژیم‌های تمامیت‌خواه بر سر کار بوده؛ اما انسان افغانی آنچه را که این رژیم انجام داده، با جدیت مورد پرسش قرار نداده است. هنوزهم نگاه فاشیستی و تقلیل‌گرایانه نسبت...

لذت کشتن

تصویر
این یادداشت قبلا در روزنامۀ جامعۀ باز نشر شده است.  در تاریخ جهان اسلام، در کنار حسین بن منصور حلاج، دست‌کم از دو تن دیگر نیز نام برده می‌شود که به شکل فجیعی و پس از شکنجه‌های فراوان جان‌شان گرفته شده‌اند؛ عین‌القضات همدانی و شهاب‌الدین سهروردی. غیر از آن‌ها، کشتار افراد در انظار عمومی و به شکل آشکار در سایر نقاط جهان نیز رخ داده است. هدف از ذکر این موضوع، بیان تفاوت‌ها و شباهت‌های این کشتارها با قتل فجیع و بی‌رحمانۀ «فرخنده» به روز 28 حوت سال گذشته است. اولین و مهم‌ترین تفاوت کشتن «فرخنده» با موارد پیشین، از جمله منصور حلاج در این است که این قتل، بدون برنامه‌ریزی و هماهنگی قبلی انجام شد. به این معنا، تا جایی‌که به مرور از این حادثه رمزگشایی شده و زوایای پنهانی که در روز اول این رخداد فجیع وجود داشت روشن شده است، نشان می‌‌دهد که هیچ هسته یا سازمانی در پشت این قتل وجود نداشته تا از قبل برای انجام آن برنامه چیده باشد؛ برخلاف آنچه که در مورد «بر دار شدن منصور حلاج»، یا نمونه‌های مشابه آن صورت گرفت. هم‌چنین موافقان این قتل فجیع که وجدان جهان را تکان داد، تنها پاسخ‌های پیش‌ساخته و ...